Hướng dẫn tự làm nenkin lần 1 (脱退一時金) khi về nước 2026: điều kiện, cách tính tiền, điền đơn tiếng Việt từng ô

Khi làm việc ở Nhật, bạn phải đóng lương hưu (年金, nenkin). Nếu về nước trước khi đủ 10 năm, bạn được xin hoàn lại một phần tiền đã đóng. Khoản này gọi là 脱退一時金 (dattai ichijikin), người Việt hay gọi là nenkin lần 1.

Bài này hướng dẫn tự làm nenkin lần 1, không qua dịch vụ:

• Điều kiện và thời hạn.
• Cách tính trước số tiền nhận được.
• Giấy tờ cần chuẩn bị trước và sau khi về nước.
• Điền đơn tiếng Việt từng ô, có bản mẫu tô màu.
• Gửi đơn và nhận tiền.

🔁 Nhận xong lần 1, đừng quên nenkin lần 2: xin hoàn lại 20.42% thuế bị trừ. Xem hướng dẫn tự làm nenkin lần 2 và công cụ điền đơn lần 2.

⚠️ Tên, địa chỉ, ngân hàng, số tài khoản trong ảnh và file mẫu ở bài này là thông tin giả, chỉ để minh họa cách điền.

1. Ai được nhận nenkin lần 1?

Bạn được nhận nếu đủ cả 4 điều kiện:

1. Không có quốc tịch Nhật.
2. Đã đóng 厚生年金 (bảo hiểm hưu trí qua công ty) hoặc 国民年金 (bảo hiểm hưu trí quốc dân) từ 6 tháng trở lên.
3. Không còn địa chỉ ở Nhật, tức là đã làm thủ tục chuyển đi (転出届) và rời Nhật.
4. Chưa từng có quyền nhận lương hưu (kể cả trợ cấp khuyết tật).

Thời hạn: trong vòng 2 năm kể từ ngày không còn địa chỉ ở Nhật. Quá hạn là mất quyền.

⚠️ Cân nhắc trước khi rút

• Nếu tổng thời gian đóng (gồm cả thời gian ở nước có hiệp định với Nhật) từ 10 năm trở lên, bạn không được rút mà sẽ nhận lương hưu khi về già.
• Rút nenkin lần 1 thì toàn bộ thời gian đã đóng trước đó bị xóa. Nếu sau này quay lại Nhật làm việc, bạn phải tính lại từ đầu.
• Số tiền chỉ tính tối đa 60 tháng (5 năm). Nếu đóng hơn 60 tháng mà rút một lần, phần vượt quá bị mất luôn. Người ở Nhật nhiều đợt (ví dụ 技能実習 rồi 特定技能) nên rút sau mỗi lần về nước.
• Đi bằng giấy phép tái nhập cảnh (再入国許可 hoặc みなし再入国) thì phải nộp 転出届 ở tòa thị chính. Nếu không, bạn vẫn bị coi là người tham gia 国民年金 và chưa rút được.

📌 Luật sửa đổi năm 2025 (年金制度改正法) đã được Quốc hội Nhật thông qua: nâng giới hạn tính tiền từ 5 năm lên 8 năm, và không cho rút khi giấy phép tái nhập cảnh còn hiệu lực. Tuy nhiên, ngày áp dụng chưa được công bố. Mẫu đơn hiện hành của 日本年金機構 (cập nhật tháng 10/2026) vẫn ghi 60 tháng. Hãy kiểm tra lại trang chính thức trước khi nộp.

2. Tính trước số tiền nhận được

Nếu đóng 厚生年金 (đi làm công ty)

Số tiền = Lương chuẩn bình quân (平均標準報酬額) × Tỷ lệ chi trả (支給率)

• 平均標準報酬額: lương chuẩn bình quân mỗi tháng, gồm cả thưởng. Xem trên ねんきん定期便 hoặc ねんきんネット. Cách ước lượng nhanh: lấy tổng thu nhập (lương và thưởng) chia cho số tháng.
• 支給率 theo số tháng đóng (áp dụng khi tháng đóng cuối từ 4/2021 trở đi):

• Phần 厚生年金 bị trừ 20.42% thuế thu nhập khi chuyển tiền. Khoản thuế này lấy lại được ở nenkin lần 2.

Ví dụ (số giả): lương chuẩn bình quân 300.000 yên, đóng 30 tháng.

Nếu đóng 国民年金 (tự đóng, ví dụ du học sinh)

Số tiền cố định theo số tháng, không bị trừ thuế. Bảng dưới áp dụng khi tháng đóng cuối từ 4/2026 đến 3/2027:

Tháng đóng cuối thuộc năm khác thì số tiền hơi khác, xem bảng trong mẫu đơn (trang 6).

3. Việc cần làm TRƯỚC khi rời Nhật

• Nộp 転出届 (thông báo chuyển đi) ở tòa thị chính, ghi ngày dự định rời Nhật. Đây là bước quan trọng nhất. Làm xong bước này, bạn không cần nộp giấy chứng minh đã rời Nhật (住民票の除票).
• Giữ 年金手帳 hoặc 基礎年金番号通知書 (giấy có mã số lương hưu cơ bản). Nhiều công ty giữ sổ nenkin hộ nhân viên, hoặc bạn chưa từng nhận: hãy xin lại công ty (hoặc nghiệp đoàn, công ty phái cử) trước khi nghỉ việc, hoặc ít nhất hỏi họ số lương hưu cơ bản (基礎年金番号) của bạn.
• Nếu nhận tiền 厚生年金: nhờ một người quen ở Nhật làm người đại diện thuế (納税管理人) để sau này làm lần 2. Đăng ký sau khi về nước cũng được, xem bài lần 2.
• Chụp lại thẻ cư trú (2 mặt) và hộ chiếu. Sau khi xuất cảnh, chụp thêm trang có dấu xuất cảnh.

💡 Có thể gửi đơn ngay khi còn ở Nhật, nhưng đơn phải đến 日本年金機構 sau ngày chuyển đi ghi trên 転出届. Cách an toàn nhất là gửi từ Việt Nam sau khi về.

4. Giấy tờ cần gửi kèm đơn

Thiếu một trong 4 giấy tờ dưới đây thì đơn bị trả lại:

1. Bản sao hộ chiếu: các trang có họ tên, ngày sinh, quốc tịch, chữ ký và tư cách lưu trú (dấu nhập cảnh hoặc visa Nhật).
2. Giấy chứng minh không còn địa chỉ ở Nhật (bản sao 住民票の除票). Không cần nếu đã nộp 転出届 trước khi đi. Riêng người đóng bảo hiểm từ trước tháng 7/2012 thì vẫn cần.
3. Giấy tờ ngân hàng thể hiện: tên ngân hàng, tên chi nhánh, địa chỉ chi nhánh, số tài khoản và tên chủ tài khoản là chính bạn. Với ngân hàng Việt Nam, thường dùng giấy xác nhận tài khoản bằng tiếng Anh do ngân hàng cấp.
4. Bản sao giấy có mã số lương hưu cơ bản (基礎年金番号通知書 hoặc 年金手帳).

📘 Từ 1/4/2022, Nhật không phát sổ nenkin (年金手帳) nữa. Người tham gia lương hưu lần đầu từ ngày đó chỉ nhận 基礎年金番号通知書 (một tờ giấy ghi số lương hưu cơ bản), gửi về địa chỉ của chính bạn, hoặc về công ty nếu bưu điện không giao được. Ai có sổ từ trước vẫn dùng sổ đó bình thường. Vì vậy nếu bạn sang Nhật từ năm 2022 và "không thấy sổ nenkin", đó là chuyện bình thường: hãy tìm tờ thông báo này.

Lưu ý về tài khoản nhận tiền:

• Nên nhận vào tài khoản ở Việt Nam. Tiền chuyển về Việt Nam bằng USD (theo bảng tiền tệ trong mẫu đơn), ngân hàng sẽ đổi sang VND.
• Phải có mã SWIFT (BIC). Không có mã SWIFT thì không chuyển tiền được.
• Nhận vào tài khoản ngân hàng Nhật cũng được, nhưng tên chủ tài khoản phải đăng ký bằng katakana. ゆうちょ銀行 không nhận được khoản này.

5. Tải mẫu đơn gốc (日本年金機構)

Bản mẫu đã điền (thông tin giả, có tô màu): PDF 3 trang

Trong 20 trang của file PDF:

• Trang 1–14: giải thích điều kiện và cách tính, đọc tham khảo.
• Trang 15–17: phần phải điền và gửi đi.
• Trang 20: nhãn địa chỉ để cắt dán lên phong bì.

Quy tắc điền:

• Viết chữ in hoa La-tinh, rõ ràng, chỉ điền trong khung viền đậm.
• Phải điền đủ mục 1 đến 7, thiếu là bị trả đơn.
• Không điền các ô 「日本年金機構記入欄」 (dành cho cơ quan).

Ý nghĩa màu trong ảnh mẫu: 🟩 xanh = mục cần điền · 🟨 vàng = ký tay. Bấm vào ảnh để xem cỡ lớn.

6. Hướng dẫn điền từng mục

Trang 15: mục 1 đến 4

Trang 16: mục 5 và 6

📝 Hãy chụp lại hoặc ghi lại số lương hưu cơ bản trước khi gửi. Sau này cần số này để hỏi tình trạng hồ sơ.

Trang 17: mục 7, lịch sử tham gia

Mỗi công ty bạn từng làm là một dòng:

Không nhớ chính xác ngày thì ghi gần đúng nhất có thể. 年金機構 sẽ đối chiếu với dữ liệu của họ.

7. Gửi đơn

Bì thư gồm:

1. Đơn trang 15, 16, 17 (đã ký).
2. Bản sao hộ chiếu.
3. Giấy xác nhận tài khoản ngân hàng.
4. Bản sao 基礎年金番号通知書 hoặc 年金手帳.
5. (Nếu cần) bản sao 住民票の除票.

Địa chỉ gửi (có sẵn trên trang 20 để cắt dán):

AIR MAIL
Japan Pension Service (Foreign Business Group)
3-5-24, Takaido-Nishi, Suginami-Ku,
Tokyo 168-8505 JAPAN

• Từ Việt Nam: gửi EMS hoặc chuyển phát có mã theo dõi.
• Nộp điện tử: cũng có thể nộp qua e-Gov. Tìm thủ tục 「電子申請用送付書（年金給付用）」, chọn 「脱退一時金請求書」 rồi đính kèm file PDF hoặc JPEG của đơn và giấy tờ.
• Chụp lại toàn bộ hồ sơ trước khi gửi.

8. Sau khi gửi

1. Khi duyệt xong, 年金機構 chuyển tiền vào tài khoản và gửi thư 脱退一時金支給決定通知書 (giấy thông báo quyết định chi trả) về địa chỉ của bạn. Theo kinh nghiệm chung, thường mất vài tháng.
2. Nếu đã nhận phần 厚生年金: giữ bản gốc giấy thông báo. Bạn cần nó để làm nenkin lần 2 (hoàn 20.42% thuế). Dùng công cụ điền đơn lần 2 để tạo sẵn tờ khai.
3. Hỏi tình trạng hồ sơ: gọi +81-3-6700-1165 (tiếng Nhật), nói số lương hưu cơ bản của bạn.

9. Hỏi đáp

Mất 年金手帳 hoặc 基礎年金番号通知書 thì sao? Có mấy cách tìm lại số lương hưu cơ bản (基礎年金番号):

• Hỏi công ty cũ (bộ phận nhân sự, 総務) hoặc nghiệp đoàn, công ty phái cử. Công ty đóng 厚生年金 cho bạn nên luôn có số này, nhiều nơi còn đang giữ sổ nenkin của nhân viên. Bạn có thể nhờ họ gửi ảnh chụp sổ hoặc giấy có ghi số.
• Xem trong マイナポータル (đăng nhập bằng thẻ My Number) hoặc ねんきんネット, nếu bạn còn đăng nhập được.
• Xem các giấy tờ khác của 年金機構, ví dụ giấy nộp phí 国民年金 (納付書). Lưu ý: ねんきん定期便 không ghi số lương hưu cơ bản, chỉ ghi "số tra cứu" (照会番号).
• Gọi 年金機構 để hỏi.

Sau đó chụp giấy có ghi số gửi kèm đơn, và ghi số đó vào mục 6.

Quên nộp 転出届 trước khi về? Gửi kèm bản sao 住民票の除票 (giấy xóa đăng ký cư trú). Bạn có thể nhờ người ở Nhật xin giúp tại tòa thị chính nơi bạn từng ở (thường cần giấy ủy quyền), hoặc xin qua bưu điện.

Vừa đóng 厚生年金 vừa đóng 国民年金? Chỉ cần một đơn. Ghi đủ các khoảng thời gian vào mục 7, 年金機構 sẽ tính cả hai phần.

Nhận tiền bằng tiền gì? Chuyển về Việt Nam bằng USD, ngân hàng Việt Nam đổi sang VND theo tỷ giá của họ và có thể thu phí nhận tiền quốc tế.

Bài liên quan

• Hướng dẫn tự làm nenkin lần 2 (hoàn thuế 20.42%): lấy lại thuế bị trừ từ tiền 厚生年金, có bản mẫu tô màu.
• Công cụ điền đơn nenkin lần 2: nhập thông tin, tải PDF tờ khai đã điền sẵn.

Nguồn

• 日本年金機構 – 脱退一時金の制度
• 日本年金機構 – 脱退一時金の手続き
• 日本年金機構 – 短期在留外国人の脱退一時金請求書（各言語）
• 日本年金機構 – 年金手帳から基礎年金番号通知書への切替え
• 厚生労働省 – 年金制度改正法の概要